- Γράφουμε στον πίνακα τις ακόλουθες φράσεις:
- Ποικιλομορφία
- Αγώνας για επιβίωση
- Φυσική επιλογή
- Θεωρία της Εξέλιξης
και ενημερώνουμε τους μαθητές ότι θα παρακολουθήσουμε δύο σύντομα βιντεάκια σχετικά με αυτές τις έννοιες, ενώ στη συνέχεια θα συμπληρώσουν ένα σχετικό φύλλο εργασίας, το οποίο τους μοιράζουμε. Ο κάθε μαθητής έχει το δικό του φύλλο εργασίας, αλλά τους προτρέπουμε να συνεργάζονται σε ζεύγη.
- Μοιράζουμε το φύλλο εργασίας και προτρέπουμε τους μαθητές να διαβάσουν τις πρώτες τέσσερις ερωτήσεις για να εντοπίσουν πιο εύκολα τις απαντήσεις
- Παρακολουθούμε με τους μαθητές το 1ο βίντεο Ο Δαρβίνος και η θεωρία της Εξέλιξης (https://www.youtube.com/watch?v=6Df3GfpUTp8). Διαρκεί 6 λεπτά.
- Μετά το βίντεο ρωτάμε τους μαθητές να μας πουν πώς χρησιμοποιούνται οι παραπάνω λέξεις-φράσεις στα πλαίσια του βίντεο (5 λεπτά).
- Τους προτρέπουμε να συμπληρώσουν στο φύλλο εργασίας τις πρώτες τέσσερις ερωτήσεις.
- Μετά τη συμπλήρωση των απαντήσεων στο φύλλο εργασίας κάνουμε συζήτηση με τους μαθητές. Αρχικά διατυπώνουμε τις απαντήσεις στις ερωτήσεις του φύλλου. Από τη συζήτηση κρατάμε ότι:
- Ο αγώνας για επιβίωση είναι η κινητήρια δύναμη της εξέλιξης, και
- η φυσική επιλογή είναι ο μηχανισμός λειτουργίας της εξέλιξης.
- Συνεχίζουμε τη συζήτηση, με αφόρμηση τις ερωτήσεις 5 και 6 του φύλλου εργασίας:
5. Σε ποια σημεία η σκέψη του Δαρβίνου ήταν πρωτοποριακή, σύμφωνα με το βίντεο;
6. Σχολιάστε τη χρήση του όρου Θεωρία της Εξέλιξης.
- Ξαναβλέπουμε το βίντεο προκειμένου να απαντηθούν οι παραπάνω δύο ερωτήσεις αλλά και οι υπόλοιπες του φύλλου εργασίας.
- Στην ερώτηση 7 σχολιάζουμε το βιβλίο που διάβαζε ο Δαρβίνος στη διάρκεια του ταξιδιού του για το οποίο γίνεται και αναφορά στο παράθεμα του βιβλίου στη σελ.128. «Η θεωρία του Δαρβίνου βασίστηκε στις προσωπικές του παρατηρήσεις αλλά και σε εργασίες άλλων επιστημόνων. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του ο Δαρβίνος διάβασε το βιβλίο Οι αρχές της Γεωλογίας, γραμμένο από το διάσημο γεωλόγο της εποχής, τον Τσαρλς Λάυελ (Charles Lyell). Στο βιβλίο αυτό παρουσιαζόταν η άποψη ότι η επιφάνεια της Γης διαμορφώθηκε βαθμιαία από τη δράση της βροχής, των ανέμων, των σεισμών, των ηφαιστειακών εκρήξεων και άλλων φυσικών δυνάμεων που δρουν ακόμη και σήμερα. Αφού λοιπόν η Γη εξελίχθηκε στη διάρκεια του χρόνου, γιατί να μην έχει συμβεί το ίδιο και με τους οργανισμούς της;»
- Στη συνέχεια παρακολουθούμε με τους μαθητές ένα απλό υποτιτλισμένο πραγματικό παράδειγμαφυσικής επιλογής λόγω θήρευσης , 2ο βίντεο:
https://youtu.be/9K4UovqIebw
- Συμπληρώνουν τις αντίστοιχες ερωτήσεις στο φύλλο εργασίας.
- Εξηγούμε το βιομηχανικό μελανισμό με το παράδειγμα των πεταλούδων που περιγράφεται στο βιβλίο.
Φύλλο εργασίας 1 : Φυσική επιλογή
Παρακολουθήστε το 1ο βίντεο και απαντήστε:
1. Πώς εξήγησε ο Δαρβίνος την ποικιλία μορφών στα ράμφη των σπίνων στα νησιά Γκαλαπάγκος;
2. Ποια ήταν σύμφωνα με το Δαρβίνο η κινητήρια δύναμη της ζωής;
3. Ποια είναι η τύχη ενός είδους σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον με διαρκείς αντιξοότητες;
4. Ποιος είναι ο μηχανισμός της λειτουργίας της εξέλιξης;
5. Σε ποια σημεία η σκέψη του Δαρβίνου ήταν πρωτοποριακή, σύμφωνα με το βίντεο;
6. Σχολιάστε τη χρήση του όρου Θεωρία της Εξέλιξης.
Eρωτήσεις για παρατηρητικούς …
7. Πού παρατηρήσατε στο βίντεο τις λέξεις Lyell, Geology;
8. Τι έγινε το 1859;
9. Πώς ονόμασε ο Δαρβίνος το βιβλίο του;
Βασικές έννοιες:
Ποικιλομορφία – αγώνας για επιβίωση – φυσική επιλογή – εξέλιξη
Παρακολουθήστε το 2ο βίντεο και απαντήστε:
10. Πώς εμφανίζονται οι διαφορές στο χρώμα των ποντικών;
11. Σε ποιους παράγοντες λοιπόν οφείλεται η εξέλιξη του χρώματος των ποντικιών;
Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται βιομηχανικός μελανισμός, γιατί παρατηρήθηκε πρώτη φορά κατά τη Βιομηχανική Επανάσταση, στις πεταλούδες Biston betularia.
Φυσική Επιλογή : η διαδικασία με την οποία τα είδη γίνονται καλύτερα προσαρμοσμένα στο περιβάλλον με την πάροδο του χρόνου.
Άσκηση αξιολόγησης
12. Μέσα από τα παραδείγματα που συναντήσαμε στα παραπάνω βίντεο ( ράμφος σπίνων, χρώμα ποντικών) εκτιμήστε τα δύο προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι οργανισμοί στον αγώνα τους για επιβίωση. Απαντήστε με δύο λέξεις :
Α. ___________________ , Β. __________________
13. Χρησιμοποιώντας τους όρους που σας δίνονται παρακάτω να κατασκευάσετε έναν μικρό εννοιολογικό χάρτη, συνδέοντας κατάλληλα τις έννοιες μεταξύ τους με βέλη.
Φυσική επιλογή, εξέλιξη, ποικιλομορφία, αγώνας για επιβίωση, μεταλλάξεις, μεταβολές των ειδών